Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama net başlar elbette bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha yavaş akar ama aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki his ile burun boşluğunun yakaladığı koku oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha zengin açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa geçirir hızlı bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama burunda yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir damak en güçlü notayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten tatlı içecekten sonra keskin notalar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu sebeple sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk adı ile not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net verebilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir duman notasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir aksi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık de yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada koku birikirse sonraki çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok sertse kül düzeni şaşar.